سولات فصل هوازدگی
نویسنده: مهدی نظافت
فصل هشتم هوازدگی چیست؟ تغییراتی كه بر سنگها بر اثر عوامل فیزییكی، شیمیایی و زیستی به وجود می آید. حاصل عمل هوازدگی چیست؟ تشكیل قشر نازك از مواد نرم و ناپیوسته بر روی سنگ اصلی انواع هوازدگی را نام ببرید؟ 1. هوازدگی فییزیكی 2. هوازدگی شیمیایی هوازدگی فیزیكی را تعریف كنید؟ نوعی هوازدگی كه در آن سنگ ها به قطعات كوچكتر وی با همان تركیب شكسته و خرد می شود. هوازدگی شیمیایی را تعریف كنید؟ نوعی هوازدگی كه در آن تركیب سنگ ها وكانی ها تغییر می كند. عوامل ایجاد كننده ی هوازدگی فیزیكی را نام ببرید. 1. انجماد آب: در داخل درز ها و شكاف سنگ ها ( مهمترین عامل) 2. رشد بلور كانی ها ثانویه: در داخل شكاف سنگ ها 3. تغییرات دما: كه نتیجه آن انقباض و انبساط سنگ هاست 4. فرسایش: فرسایش سنگ های بالایی و كاهش فشار روی سنگ های زیری و پوست پوست شدن سطح سنگ ها 5. جانداران: فعالیت انسان، گیاهان و برخی جانداران حفار عوامل ایجاد كننده ی هوازدگی شیمیایی را نام ببرید. 1. آب ( عامل اصلی ): آب عمل هوازدگی شیمیایی را به دو طریقه زیر انجام می رهد. الف) با كانی ها تركیب می شود. مثال: خاك رس آب + فلدسپات ب) به عنوان حلال با كربی دی اكسید یك محلول اسیدی ساخته و قدرت انحلال آب را بیشتر می كند. 2. اكسیژن هوا: در نتیجه تركیب شدن كانی ها با اكسیژن هوا هوازدگی شیمیایی به وجود می آید. مثلاً: اكسید شدن كانی های آهن دار نكته: در مناطق به علت وجود گرما و آب سرعت تركیب شدن با كانی ها زیاد تر می شود. 3. تنفس جانداران موجود در خاك و ریشه گیاهان: كه این عامل باعث بالا رفتن میزان كربن دی اكسید موجود در خاك می شود. نكاتی در مورد هوازدگی: 1. خاكی رس زیاد دارد قابلیت نفوز خود را از دست داده و ریشه گیاد سخت در آن فرو می رود. 2. جا به جا شدن مواد حاصل از هوازدگی بر اثر كشش زمین می تواند به دو شكل زمین لغزه و خزش باشد. زمین لغزه را تعریف كنید. ریزش كوه در دامنه های پر شیب در اثر كشش زمین را زمین لغزه می گویند گاهی اوقات می تواند خسارتی به بار آورد. خزش را تعریف كنید. جا به جایی مواد در دامنه های كم شیب در اثر كشش زمین را می گویند. رطوبت سرعت خزش را افزایش می دهد. خاك چگونه به وجود می آید. 1. حاصل عمل هوازدگی فیزیكی و شیمیایی است. 2. پلی بین زنده و غیر زنده است زیرا تقریباً تمامی گیاهان به آن نیازدارند. اجزاء خاك را نام ببرید. 1. مواد معدنی: حاصل هوازدگی مثلاً رس 2. مواد آلی: تجزیه ی پیكر جانوران هستند. 3. آب 4. هوا گیاه خاك را تعریف كنید؟ بقایای تجزیه شدهی جسد گیاهان و جناوران است كه قسمتی از خاك را تشكیل می رهد. نكته: هر چه رنگ خاك تیره تر باشد مقدار گیاه خاك در آن بیشتر است. اهمیت گیاه خاك در هر منطقه نشانگر چیست؟ الف) جمعیت جانداران خاك بیشتر می شود زیرا در آن مواد لازم برای زیستن فراهم است. ب) قدرت نگه داری آب در خاك افزایش می یابد. ج) فضای بین زرات كه محل نفوذ هوا است زیاد می شود. د) به خاصیت اسیدی خاك افزوده می شود در نتیجه مقدار مواد محلول در خاك زیادتر می شود. به چه دلیل وجود رس در خاك اهمیت دارد؟ 1. مواد محلول مورد نیاز گیاه را جذب در موقع لزوم در اختیار آن قرار می دهد. 2. مقدار معینی از آن برای دچسباندن ذرات دیگر خاك ضروری است افق های خاك را نام ببرید. 1. افق A 2. افقB 3. افقc افق A را توضیح دهید. لایه ی سطحی خاك است كه تیره رنگ بوده زیرا گیاه خاك فراوان دارد، مقدار كمی مواد محلول و خاك رس دارد. افقB را توضیح دهید. زیر افق A قرار دارد. گیاه خاك نداشته یا بسیار كم است، رس و مواد محلول آن زیاد است. افقC را توضیح دهید. مستقیماً زیر روی سنگ بستر قرار گرفته و بیشتر از قطعات سنگ های كه دچار هوازدگی شده اند تشكیل شده است. خصوصیات خاك مناطق مختلف را توضیح دهید. 1. مناطق كوهستانی: ضخامت كم + سنگ های تجزیه نشده ی فراوان 2. خاك جنگل: ضخامت كم + حاصل خیزی كم + مواد محلول كم، زیرا بارندگی زیاد است 3. خاك علفزار: ضخامت زیاد + گیا خاك زیاد + بارندگی زیاد، در نتیجه حاصل خیزی زیاد 4. خاك بیابان: مواد محلول فراوان + ضخامت كم + قطعه قطعه زیرا مواد عالی ندارد حاصل خیزی خاك را تعریف كنید. میزان پرورش خاك در گیاهانی كه مستقیم یا غیر مستقیم غذای انسان را تشكیل می دهد. عوامل موثر در حاصل خیزی خاك را بنویسید. 1. املاح:
مهمترین عناصر موجود در خاك عبارتند از نیتروژن، فسفر، پتاسیم، گیاه با
كمك این عناصر و تركیب آن ها مولكول های مواد آلی را می سازد. 2. آب: مهمترین ماده موجود در خاك می باشد، آب سبب جا به جایی مواد مورد نیاز سلول های گیاهی می شود و مواد افقی را از دور می سازد. 3. تركیب شیمیایی خاك: منظور اسیدی یا بازی بودن خاك است. 4. خانوران تجزیه كننده: مانند باكتری ها و قارچ ها كه اهمیت بسیار زیاد دارند.
1-عوامل مهم در تغيير سنگ ها را بنويسيد.
هوازدگي-فرسايش-رسوب گذاري
2-هوازدگي چيست؟
هوازدگي نتيجه ي فعاليت عوامل فيزيكي ،شيميايي و زيستي است كه همه با هم بر سنگ هاي سطح زمين اثر مي گذارند،ولي سبب جابه جايي مواد حاصل نمي شود.
3-انواع هوازدگي را نام ببريد.
هوازدگي فيزيكي و هوازدگي شيميايي
4-هوازدگي فيزيكي را تعريف كنيد.
هوازدگي فيزيكي عبارت است از خرد شدن فيزيكي سنگ ها به قطعات و ذرات كوچك تر بدون آن كه تركيب سنگ تغيير كند.
5-عوامل هوازدگي فيزيكي را نام ببريد.
انجماد-تغييرت دما-نفوذ آب به سنگ
6-هوازدگي شيميايي را تعريف كنيد.
در هوازدگي شيميايي كاني هاي سنگ از نظر شيميايي تغيير مي كنند.
7-عوامل هوازدگي شيميايي را نام ببريد.
حل شدن بهوسيله آب-اكسايش و عمل گياهان و جانوران
8-اكسايش چيست؟
تركيب مستقيم اكسيژن با يك عنصر اكسايش گفته مي شود.
9-نقش گياهان و جانوران در هوازدگي شيميايي را توضيح دهيد.
گياهان و جانداران نيز در هوازدگي شيميايي سنگ ها موثرند.گياهان در حال پوسيدگي ،اسيدهايي توليد مي كنند كه مي توانند سنگ ها را تخريب كنند.باكتري ها نيز با اكسايش و فاسد كردن باقيمانده هاي گياهي و ايجاد محيط اسيدي به هوازدگي شيميايي كمك مي كنند.
10-ميزان پايداري سنگ ها به چه عواملي بستگي دارد؟
تركيب و ساختمان سنگ-اقليم-شيب زمين و زمان
11-كدام كاني ها در مقابل هوازدگي مقاوم تر و كدام كاي ها در مقابل كاني ها ضعف تر است؟
كاني هايي كه از ماگما متبلور مي شوند،آنهايي كه در بالاترين دما و فشار تشكيل مي شوند،در مقابل هوازدگي مقاومت كمتري دارند و كاني هايي كه در مراحل نهايي انجماد ماگما تشكيل مي شوند در مقابل هوازدگي مقاومت بيشتر داردند مانند كوارتز
12-در چه آب و هوايي سرعت هوازدگي بيشتر و در كدام آب و هوا سرعت هوازدگي كمتر است؟
دو عامل رطوبت و گرما در هوازدگي نقش مهمي دارند.هوازدگي در آب و هواي گرم و مرطوب بيشتر از آب و هواي گرم و خشك و يا سرد و خشك است.
13-نقش شيب زمين در سرعت هوازدگي چيست؟
در منطقي كه شيب دامنه ها زياد است در اثر عمل هوازدگي ،مواد از محل دور شده و ضخامت محصولات هوازدگي كم است ولي در جاهايي كه شيب دامنه ها كم است محصولات هوازدگي از محل دور نشده و ضخامتشات بيشتر است.
14-محصول نهايي هوازدگي و نتيجه تخريب فيزيكي و شيميايي سنگ ها.................................است.
خاك
15-مواد تشكيل د هنده خاك را نام ببريد.
مواد معدني(غيرآلي) كه شامل كوارتز،كاني هاي رسي و تركيبات عناصري چون پتاسيم،فسفر و نيتروژن-هوا و آب
16-اهميت خاك چيست؟
خاك ماده ي ارزشمني است كه زندگي انسان و بسياري از جانداران به آن وابسته است.
17-چه عواملي در تشكيل خاك نقش دارد؟
سنگ اوليه-اقليم-شيب زمين زمان زندگي گياهي و جانوري
18-هوموس چيست؟
هوموس يا گياخاك به بخش آلي خاك گفته مي شود.
19-نيمرخ يا افق خاك چيست؟
خاك به صورت لايه هايي افقي تشكيل مي شود كه به آن افق هاي خاك گفته مي شود.
20-افق هاي خاك را نام ببريد.
افقA-اين افق بالاترين لايه خاك است.اين لايه حاوي هوموس و مقدار كمي رس و ماسه است.ريشه ي بسياري از گياهان محدو به همين افق است.
افقB-در زير افق Aقرار دارداين افق حاوي رس،ماسه و مقدار كمي هوموس است.
افقC-آخرين لايه خاك است.اغلب ريشه گياهان به اين لايه نمي رسد.در زير افقCسنگ اوليه يا سنگ مادر قرار دارد.
21-چرا در مناطق سرد خاك كمي تشكيل مي شود؟
زيرا سطح يخ زده ي زمين مانع از هوازدگي بيشتر است.بعلاوه به علت نبودن پوشش گياهي محافظ ،سطح تازه سنگ ها در بيشتر نقاط ديده مي شود.
22-خاك مناطق مرطوب حاره اي چه ويژگي هايي دارد؟
در مناطق مرطوب حاره اي به علت بالا بودن دما و باران فراوان ،خاك هاي ضخيمي تشكيل مي شود.ولي در اين مناطق بسياري از كاني ها از لا به لاي خاك شسته مي شوند و از اين رو ،اين خاك ها براي رشد فراوان محصولات كشاورزي به قدر كافي غني نيستند.
23-ويژگي هاي خاك هاي مناطق بياباني را بنويسيد.
خاك هاي مناطق بياباني به علت هوازدگي شيمايي كم و فرسايش آبي و بادي زياد ،معمولا نازك و به صورت تكه تكه اند.اين خاك ها غالبا داراي كاني هاي محلول ولي فاقد مواد آلي اند،با مواد آلي كمي دارند.افق هاي خاك معمولا وجود ندارند يا به خوبي توسعه پيدا نكرده اند.
24-چرا خاك ها ي مناطق معتدل از حاصلخيز ترين خاك هاي كره زمين اند؟
در مناطق معتدل ،معمولا ميزان بارش كم تر از نواحي پرباران استوايي است با وجود اين مناطق معتدل غالبا آن قدر باران دريافت مي كنند كه خاك هاي ضخيمي پديد آورند.رشد فراوان گياهان در اين نواحي،غالبا خاك هاي غني ،سياه رنگ و با هوموس فراوان توليد مي كنند.به همين دليل خاك هاي نواحي معتدل بهترين نوع خاك محسوب مي شود..
25-فرسايش را تعريف كنيد.فرسايش عبارت است از فرايندهايي كه در طي آن مواد هوازده شده و متلاشي شده سنگ هاي سطح زمين جابه جا مي شوند.
26-مقدمه فرسايش .............است.
هوازدگي
27-عوامل موثر بر فرسايش را نام ببريد.
نيروي جاذبه-آب هاي جاري-آب هاي زيرزميني-يخچال ها-دريا و باد در فرسايش سنگ ها دخالت دارند.
28-در تقسم بندي حركت مواد در دامنه ها چه عواملي در نظر گرفته مي شود.
جنس ،نوع مواد و سرعت حركت
29-انواع حركت مواد در دامنه را نام ببريد.
ريزش-لغزش و جريان
30-ريز را تعريف كنيد.
ريزش عبارت است از حركت و سقوط ذرات سنگ و خاك از پرتگاهها و سراشيبهاي خيلي تند
31-لغزش چيست؟
حركت توده هاي سنگ يا رسوب در امتداد سطح لغزشي ،لغزش مي خوانند.
32-زمين لغزه چيست؟
زمين لغزش شامل حركات لغزشي و ريزشي توده هاي نسبتا خشك سنگ و خاك گفته مي شود.
غافل منشین نه وقت بازیت وقت هنر است و سرفرازیست